თერმოპასტა — როდის და როგორ შევცვალოთ

თერმოპასტა პროცესორსა და გამაგრილებელს შორის მოთავსებული თხელი ფენაა. მისი დანიშნულება მარტივია: შეავსოს მიკროსკოპული უსწორმასწორობები ორ ზედაპირს შორის, სადაც სხვა შემთხვევაში ჰაერი დარჩებოდა — ჰაერი კი სითბოს ძალიან ცუდად ატარებს.

როდის უნდა შევცვალოთ

ზოგადი ორიენტირი — ყოველ 3-5 წელიწადში ერთხელ. თუმცა ვადაზე მნიშვნელოვანია ნიშნები:

• პროცესორის ტემპერატურა დატვირთვისას სისტემატურად 90°C-ს უახლოვდება.
• ვენტილატორები ხმაურობენ იქაც, სადაც ადრე ჩუმად მუშაობდნენ.
• თამაშის დაწყებიდან რამდენიმე წუთში FPS ეცემა (thermal throttling).
• უქმ რეჟიმშიც კი ტემპერატურა 50°C-ზე მაღალია.
• ახსენით გამაგრილებელი და პასტა მშრალი, დამსკდარი ან ფხვნილისებრია.

თუ ტემპერატურა ნორმის ფარგლებშია, პასტის შეცვლა საჭირო არაა — „პროფილაქტიკურად” ყოველწლიური შეცვლა აზრს მოკლებულია.

რა გვჭირდება

• თერმოპასტა (საკმარისია მცირე შპრიცი).
• იზოპროპილის სპირტი 90%-ზე მაღალი კონცენტრაციით.
• უფუყო ქსოვილი ან ყავის ფილტრი (ჩვეულებრივი ბამბა ბოჭკოებს ტოვებს).
• ჯვრისებრი სახრახნისი.

რომელი პასტა ავირჩიოთ

უმეტესობისთვის საკმარისია კარგი არაგამტარი კერამიკული ან სილიკონის პასტა. ლითონის შემცველი (liquid metal) პასტები უკეთეს შედეგს იძლევიან, მაგრამ ელექტროგამტარები არიან — ერთი წვეთი დედაპლატაზე კომპონენტს დაწვავს. დამწყებისთვის მათი გამოყენება არ არის რეკომენდებული.

ნაბიჯ-ნაბიჯ

1. გამორთეთ კომპიუტერი და გამოაძვრეთ კვების კაბელი. დააჭირეთ ჩართვის ღილაკს, რომ დარჩენილი მუხტი გაიწმინდოს.
2. მოხსენით გამაგრილებელი. ხრახნები ჯვარედინად, ეტაპობრივად მოადუნეთ. თუ პასტა გამშრალია, გამაგრილებელი შესაძლოა „მიწებებული” იყოს — ოდნავ შემოატრიალეთ, ნუ გამოწევთ ძალით.
3. გაწმინდეთ ორივე ზედაპირი. სპირტი დაასველეთ ქსოვილზე და ფრთხილად მოაშორეთ ძველი პასტა პროცესორსაც და გამაგრილებლის ძირსაც. დაელოდეთ სრულ გაშრობას.
4. წაუსვით ახალი პასტა. პროცესორის ცენტრში დაადეთ ბარდის მარცვლის ოდენა წვეთი. ხელით გასწორება არ არის საჭირო — გამაგრილებლის წნევა თანაბრად გაანაწილებს.
5. დააბრუნეთ გამაგრილებელი. ხრახნები ისევ ჯვარედინად, თანაბრად, ეტაპობრივად მოუჭირეთ.
6. შეამოწმეთ ტემპერატურა ჩართვის შემდეგ, დატვირთვის ქვეშ.

ყველაზე გავრცელებული შეცდომები

• ზედმეტი პასტა. მეტი არ ნიშნავს უკეთესს — ჭარბი პასტა გვერდებზე გამოიდევნება და შესაძლოა სოკეტში მოხვდეს.
• ძალიან ცოტა პასტა. ზედაპირის ნაწილი დაუფარავი რჩება.
• დამცავი ფირის დატოვება ახალი გამაგრილებლის ძირზე — გასაკვირად ხშირი შეცდომაა.
• ხრახნების არათანაბრად მოჭერა — გამაგრილებელი ირიბად ჯდება და კონტაქტი არასრულია.

ღირს თუ არა თვითონ გაკეთება

პროცედურა რთული არაა და 20-30 წუთს იკავებს. თუმცა თუ კომპიუტერი გარანტიაზეა ან უბრალოდ არ გსურთ რისკი, უმჯობესია სპეციალისტს მიმართოთ — ჩვენი სერვის ცენტრი თერმოპასტის შეცვლას მტვრისგან სრულ გაწმენდასთან ერთად ატარებს.

თუ ტემპერატურის პრობლემა პასტის შეცვლის შემდეგაც რჩება, იხილეთ კომპიუტერის გაგრილების სრული სტატია.